नवी मुंबईला ‘ग्लोबल एज्युकेशन डेस्टिनेशन’ बनवण्याच्या दिशेने एक मोठे पाऊल पडले पुढे

राजेश गायकर : पनवेल

महाराष्ट्रामध्ये शिक्षणाचे केंद्र म्हणून मुंबई आणि पुण्याची ओळख जुनी असली तरी, सुनियोजित नवी मुंबई शहर आता देशाचे प्रमुख शैक्षणिक केंद्र म्हणून उदयास येत आहे. CIDCO च्या महत्त्वाकांक्षी आंतरराष्ट्रीय ‘एज्युकेशन सिटी’ प्रकल्पात जागतिक स्तरावरील विद्यापीठांनी रस दाखवल्यामुळे, नवी मुंबई लवकरच महाराष्ट्राचे दुसरे आणि अधिक आधुनिक ‘नॉलेज हब’ बनेल.

जागतिक विद्यापीठांचे आगमन: नवा अध्याय
नवी मुंबईला ‘ग्लोबल एज्युकेशन डेस्टिनेशन’ बनवण्याच्या दिशेने एक मोठे पाऊल पडले आहे. आंतरराष्ट्रीय एज्युकेशन सिटी प्रकल्पांतर्गत कॅम्पस सुरू करण्यासाठी पाच परदेशी विद्यापीठांनी स्वारस्य दाखवले आहे. यामध्ये प्रमुख विद्यापीठांचा समावेश आहे:

• यॉर्क विद्यापीठ (York University) इलिनॉय इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (Illinois Institute of Technology) एबरडीन विद्यापीठ (Aberdeen University) या नामांकित संस्थांना CIDCO ने इरादापत्रे (Letters of Intent) मंजूर केली आहेत. ही विद्यापीठे त्यांचे आंतरराष्ट्रीय कॅम्पस लवकरच नवी मुंबईत उभारतील. यामुळे विद्यार्थ्यांना परदेशात न जाता, जागतिक दर्जाचे शिक्षण, अभ्यासक्रम आणि संशोधन सुविधा स्थानिक पातळीवर उपलब्ध होतील.
  
• स्थानिक संस्थांचा मजबूत पाया
  परदेशी संस्था आकर्षित होण्यामागे नवी मुंबईतील स्थानिक शिक्षण संस्थांनी तयार केलेला भक्कम पाया कारणीभूत आहे. सध्या महाराष्ट्रातील अनेक नामवंत शिक्षण समूह नवी मुंबईत यशस्वीरीत्या कार्यरत आहेत, ज्यामुळे येथील शैक्षणिक वातावरण समृद्ध झाले आहे.
• एनएमआयएमएस (NMIMS): व्यवस्थापन आणि तंत्रज्ञान शिक्षणात एनएमआयएमएसने आपले स्थान मजबूत केले आहे.
• एसआयईएस SIES कॉलेज ऑफ आर्ट्स, सायन्स आणि कॉमर्स : विविध शाखेतील दर्जेदार शिक्षणासाठी हे कॉलेज ओळखले जाते.
• आयटीएम ग्रुप ऑफ इन्स्टिट्यूट : विविध व्यावसायिक अभ्यासक्रमांसाठी हा समूह कार्यरत आहे.
• शैक्षणिक पाया: याशिवाय, दिल्ली पब्लिक स्कूल (DPS) सारख्या आंतरराष्ट्रीय स्तराच्या शाळा आज नवी मुंबईत कार्यरत आहेत, ज्यामुळे प्राथमिक शिक्षणापासूनच शिक्षणाची गुणवत्ता उत्कृष्ट राहिली आहे.
  या सर्व संस्थांमुळे नवी मुंबई हे ‘एज्युकेशन हब’ म्हणून आधीच विकसित झाले आहे आणि परदेशी संस्थांसाठी अनुकूल वातावरण तयार झाले आहे.
  
• नवी मुंबईची निवड का ?
  मुंबई आणि पुणे या शहरांच्या तुलनेत नवी मुंबई हे उच्च शिक्षणासाठी एक आदर्श ठिकाण ठरत आहे. मुंबईमधील जागेची मर्यादा आणि पुण्यामधील अनियंत्रित वाढलेली गर्दी हे शैक्षणिक कॅम्पस उभे करण्याच्या मार्गातील मोठे अडथळे आहेत. याउलट, नवी मुंबईची रचना उत्कृष्ट पायाभूत सुविधा, रुंद रस्ते आणि शांत व सुरक्षित वातावरण देणारी आहे.
  
• आगामी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आणि मुंबईच्या आर्थिक केंद्रांशी असलेली थेट कनेक्टिव्हिटी यामुळे नवी मुंबई हे केवळ शिक्षणाचेच नव्हे, तर गुंतवणुकीचे आणि नोकरीच्या संधींचे एक महत्त्वाचे ठिकाण बनत आहे. यामुळे शिक्षण आणि रोजगाराचा समन्वय साधणे संस्थांसाठी अधिक सोपे झाले आहे.
  
• उज्ज्वल भविष्याची दिशा
  ‘एज्युकेशन सिटी’ प्रकल्पाद्वारे नवी मुंबई केवळ भारतीय विद्यार्थ्यांसाठीच नव्हे, तर आशिया खंडातील एक महत्त्वाचे शैक्षणिक केंद्र म्हणून उभे राहील. आंतरराष्ट्रीय विद्यापीठांच्या आगमनाने येथील शिक्षण आणि संशोधनाचा दर्जा जागतिक पातळीवर पोहोचेल. योग्य नियोजन, परदेशी संस्थांना प्रोत्साहन आणि उत्तम शैक्षणिक पाया यामुळे नवी मुंबईचे भविष्य अतिशय उज्ज्वल आहे.